خلیج  فارس  یکی از الوده ترین دریاهای  جهان

سرازیر شدن سالانه حدود یک میلیون  تن مواد نفتی بوسیله کشتی های مختلف و سکو های حفاری  و حدود  ده میلیون تن پساب شهری و صنعتی  به خلیج فارس ، ابهای این منطقه بعنوان الوده ترین  دریای جهان تبدیل نموده  است . این الودگی مهمترین و عمده ترین خطری است که محیط زیست منطقه  تهدید می کند  و هم اکنون تاثیرات مخرب ان بر محیط زیست منطقه می توان مشاهده نمود .

    عکس هوایی  ار ابهای الوده  بین بحرین و سعودی                            عکس هوای از لکه های نفتی  در ابهای خایج فارس  ( عکس از فاصله چند کیلومتری )

   الودگی ابهای  خلیج فارس جان انسانها تهدید  می کند   

ماهی و دیگر فراوردهای دریایی  در منطقه به علت بالا بودن الودگی ابها  حامل مقدار زیادی مواد سمی هستند که می توانند بر سلامتی انسانها  تاثر مستقیم بگذارد  . ازمایشاتی که اخیرا بر روی ماهیهای صید شده در خلیج فارس انجام داده اند نشان می دهد که درصد موادی چون جیوه و سرب در این ماهیها به درجه رسید که می تواند مصرف ان در طولانی مدت سلامتی انسانها بخطر اندازد . 

                                                پرندههای  الوده به   مواد نفتی  در سطح  دریا

                     نابودی محیط زیست و تاثیر ان بر جانوران دریایی در خیلیج فارس

  صدها تن مواد نفتی با نشست در کف دریا و ساحل  باعث از بین رفتن مرجانها و علف های دریایی  و جنگلهای  هرا   می گردند که خود زیستگاه و منبع  تغذیه صدها نو از جانوران دریایی هستند ، تخریب محیط زیست در ابهای خلیج فارس عملا زندگی بخشی از حیوانات دریای به خطر انداخته و در طولانی مدت می تواند به نابودی کامل  و انقراص نسل این حیوانات گردد.

                             مرجان   زنده                                                         مرجان  مرده در اثر الودگی

                                          منطقه مرجانی خلیج فارس  به رنگ قرمز مشخص گردیده است

          حیواناتی  نادری  که بر اثر این الودگی از بین دارند می روند

 در اینجا اشاره کوتاهی  می کنیم به بعضی  از این  جانوران نادر در ابهای خلیج فارس  ، اکثر این جانوران  برای تنفس مجبورند به سطح اب بیایند و مستقیما با مواد نفتی سطح اب تماس حاصل نموده و یا از طریق تغذیه ماهی های الوده  ، مسموم گشته واز بین می روند .

۱- نهنگ : در خلیج فارس چند نوع نهنگ  زندگی می کند که در سالهای اخیر بعلت الودگی دریا  و تردد بیش از حد کشتیها و گسترش  ماهیگیری  و کاهش ماهیهای ریز ( متوتا ، کاشغ ،مومغ و...... ) و پلانگنونها *  ، تعداد انها  رو به کاهش نهاده است.

                               نهنگی  در ساحل  هرمز   - عکس از  روزنامه ایران  ( این یک نوع کولی کر است  روزنامه ایران به اشتباه ان را نهنگ نامیده )                                                                 

۲- کولی کر ( کوسه نهنگی ) این نوع کوسه به علت بزرگی ان  به کوسه نهنگی معروف می باشد  ، از ا لحاظ تغذیه هم مثل نهنگ بوده  و ماهیهای ریز و پلانگتون غذای اصلی  کولی کر می باشد . در هرمزگان  به کولی کر معروف می باشد ، چون در قدیم که این نوع کوسه برای روغنشان (سیفه) ** صید می کردند ، قایق های تا نزدیکی کوسه پیش می رفتن ،بدون اینکه کوسه فرار کرده باشد ،به همین خاطر می گفتند که این کولی کر است . از جگر این کوسه که ۳/۱  وزن بدنش بود  روغن می گرفتند .

                                        کولی  کر  (  کوسه  نهنگی )

 ۳-گاو دریایی : که به انگلیسی ان را دوگونگ  و در بندرعباس به مچ یا مشک (به علت شبیح به مشک بودن )  معرف است  یکی از حیوانات نادر در ابهای خلیج فارس می باشد ، علفخوار می است و چمن های دریای عذای اصلی اش می باشد  وزن ان بعضی وقتها به ۴۰۰ کیلو میرسد و تا ۳ متر رشد می کند .برای تنفس به سطح اب می اید  ، تا ۷۰ سال عمر میکند . در ابهای کم عمق ساحلی زندگی می کند هربار فقط یک بچه می زاید .

     متاسفانه  نه تنها الودگی ابها این حیوان را تهدید می کند بلکه  گسترش بنادر ، اسکله، جزایر مصنوعی ، تردد قایق ها  و تورهای  ماهیگیری نیز خطراتی هستند که  گاو دریای خلیج فارس با ن روبرو است . هم اکنون تخمین زده می شود که حدود ۷۰۰۰  گاو دریای در خلیج فارس باقی مانده اند که اکثرا در قسمت جنوبی خلیج  پراکنده اند و در شمال خلیج سالها است که دیگر دیده نمی شوند .

۴- انواع لاک پشتها ، دولفین ها و پرندگان دریای می توان نام برد که مستقیما  نسل انها به علت الودگی دریا ، نابودی زیستگاه و کمبود غذا ( به علت صید بی رویه )  ، رو به کاهش نهاده  و در اینده  خطر انقراض نسل انها پیش بینی می شود .

     روزانه صدها کشتی  حامل میلیون ها تن نفت  از خلیج فارس راهی سراسر جهان می وی شوند و میلیاردها  دلار سود نصیب شرکتهای بزرگ نفتی و کشورهای صادر کننده نفت می گردد . اما انچه نصیب خلیج فارس  می گردد چیزی نیست  جز فاجعه ، نا بودی محیط زیست و نابودی بخشی از اقتصادی بومی ( ماهیگیری ) . اگر یک هزارم  انچه از نفت بدست می اورند ، خرج حفظ میحط زیست  و جلوگیری از الودگی ابهای خلیج فارس می گردید ، امروزه با چنین خطری  رو برو نبودیم .

 × برای خواندن یکی از مطالب در باره  الودگی ماهیهای خلیج فارس اینجا کلیک کنید

 × اطلاعات بیشتر در باره گاو دریای و زیستگاه انان . اینجا کلیک کنید

       جنگ بزرگ ناوگان دریایی انگلیس با پرتغالیها برای کنترل

                         تنگه  هرمز                  

          اهمیت استراتـژیک تنگه هرمز ، باعث گردیده که در طول تاریخ ، این منطقه شاهد جنگهای متعددی باشد که برای کنترل این ابراه ، بین قدرتهای مختلف در گرفته است .   مارکوپولو زمانی که به اروپا بازگشت ، انواع کالاهای شرقی از چین ، هند ، ایران ، و..... با خود به اروپا می برد ، انواع پارچه ابریشمی ، جواهرات ، ادویه ، مشک و عنبر و ...... این سوغاتی ها   و خبر رونق بازار شرق باعث گردید که قدرتهای ان زمان اروپا  با ساختن کشتیهای بزرگ و دور زدن افریقا  راهی اسیا گردند ، پرتغالی ها اولین گروهی بودند که به تصرف جزایر  و بنادر منطقه اقدام نمودند ، به دنبال ان ، انگلیسی ها ، هلندی ها ، فرانسوی ها ، اسپانیایها و .... هم راهی منطقه گردیدند .

پرتغالیها  که به اهمیت تجاری و استراتژیک جزیره هرمز پی برده بودند ،در  سال ۱۵۰۷ به فرماندهی الفونسو البوکورک وارد جزیره  هرمز شدند و در تاریخ ۱۵۱۵ میلادی عملا این جزیره به تصرف خود در اوردند . و حدود ۱۰۰ سال  بر منطقه حکومت کردند . هلندی ها و انگلیسی   که تسلط پرتغالیها در منطقه مانع اصلی  گسترش قدرت خود می دیدند .در پی ایجاد ارتباط با شاه عباس صفوی بودند که خود به تنهای قادر به بیرون راندن پرتغالی ها از خاک ایران نبود .  شاه عباس صفوی با دادن امتیازات کلانی از جمله واگذاری  تجارت منطقه ، معافی گمروکی  ، تقسیم  غنایمی که ار تصرف هرمز بدست می اید *  ، واگذاری بخشی از بندر عباس  به کمپانی هند شرقی انگلیس و هلند و ......  توانست  حمایت انگلیسی ها و هلندی ها  بدست اورد .

  سال ۱۶۲۰ انگلیس با فرستادن تعدای ناوگان جنگی از بندر سورت در شمال غربی هند به تقویت نیروهای  خود در تنگه هرمز می پردازد و مقدمه جنگی عظیم دریایی اماده می گرد.

                                             مسیر  حرکت ناوگان انگلیس  بطرف هرمز

        پرتغالی ها  برای جلوگبری از رسیدن کشتی های انگلیسی به تنگه هرمز  در اطراف جاسک و کوه مبارک دست به ضد حمله  می زنند

                                     نبردی که از سال ۱۶۲۰ به صورت پراکنده  بین  نبروی دریایی پرتغال با  نیروهای انگلیسی  اغاز شده بود  ، در اطراف جاسک به  درگیری  گسترده تبدیل گردید .

 بدین طریق   نبردی بزرگ بین دو قدرت استعماری  در می گیرد، نبرد بر سر کنترل  یکی از شاهراهای  مهم دریای  مسیری که سالیانه هزران تن ادویه ،شکر ، طلا ، ابرسشم و......... از ان عبور میکرد و میلیونها  تومان سود نصیب تجار می گردید  .

 هدف از نوشت این  مقاله نشان دادن  بخشی از تاریخ درگیرهای  قدرت های بزرگ در طول تاریخ در این منطقه می باشد ، جنگی که هیچگاه  منافع ما مردم منطقه مدنظر نبوده بلکه  سود کلان شرکت های بزرگ  هدف اصلی بوده  و ما تنها قربانیان این جنگها بودهایم . پرتغالی ها که پایگاه نظامی  خود  در   بندر جرون (سورو)  از دست داده بودند ( این بندر بدست نیروهای امام قلی خان گرجی  ازاد گردیده بود** ) ، از دست دادن هرمز برای انان معادل با پایان حکومتشان در منطقه بو د به همین خاطر با تمام قوا در مقابل ناوگان انگلیس  مقاومت می نمودند و بخشی از نیروی دریای خود از مسقط به هرمز فرا خواندند .

           ادامه نبرد دریایی  در اطراف  جزیره هرمز ، لارک ، قشم  و گلوله باران بندر جرون (سورو ) توسط  کشتی های پرتغالی

                            کشتی های  پرتغالی ، انگلیسی  در نبرد دریای

   در سال ۱۶۲۲ میلادی با شکست  نیروی دریای  پرتغال  ، جزیره هرمز هم به دست نیروهای انگلیسی و  ایرانی افتاد و پرتغالیها تسلیم گشتند و باقی مانده کشتی های پرتغالی به پایگاه خود در مسقط پناه بردند ، بیشتر کالاهای موجود در گمرک هرمز به دست نیروهای انگلیسی افتاد **** . ۲۱ اوریل ۱۶۲۲ هرمز ازاد گردید ، اما این ازادی به معنی ویرانی کامل هرمز هم بود ،جزیره باشکوه ، پر رونق واباد بعد از قرنها  شهرت جهانی  به مخروبه و جزیره  کم اهمیت تبدیل گردید .