شیخ شنگر هوای خنجرن هومندو سکونش مرمرن
بازدیدکنندگان : 81133


آرشیو
موضوع بندی

خفن ترین جادوگر قرن Close
تبلیغات در بلاگ اسکای
جمعه 29 تیر ماه سال 1386
موسیقی هرمزگان  ۵

                                

                                            موسیقی  کار                                     

         سحرگاهان  ، همه بر عرشه   لنج بوم جمع شده و منتظر دستور ناخدا  برای بالا کشیدن لنگر و بر کشیدن  هوزار ( بادبان)  هستند ، صالح که چند روز پیش  یک جا * شده   و هنوز حنای دامادی بر دستانش نقش بسته  بود، در گوشه ای با چشمان اشک الودش به ساحل  چشم دوخته بود و گهگاهی  دستمال   عطراگینی که به یادگار از تازه  عروسش دریافت نموده بود به بینی اش نزدیک می کرد ، بوی عطر تن یار و حجله عروسی ، دل کندن از شهر و دیار و یار  ، غم سنگینی  بر دلش نشانده  بود .

عبدلرحمان مرد میانسالی  که دیروز برای اولین بار شاهد گام برداشتن  کودک یک ساله اش بود ، به کوون** لنج تکیه داده بود و در عالم  خیال زمان را یک سال به جلو برده بود و شاهد دویدن کودک خردشالش برشنهای دریا بود ، او می دانست که سفر طولانی در پیش دارد .

ممدو که تا دیروز سرو پایش  غرق شادی بود و به همه می گفت که بعنوان  ولیت* **می خواهد با لنج  ناخدا یوسف  سفر کند ، در گوشه ای  نزدیک سلیدان **** کز کرده بود و بغض گلویش گرفته بود برای او که تازه به سن دوازده سالگی  پاگذاسته  بود  ، دل کندن از بپ و مم ، دادا و کا کا    کار راحتی نبود ، باران اشک از اسمان  چشمانش  می بارید .

ناخدا یوسف که مرد دریا دل و ناخدای با تجربه ای بود ، می دانست با چنین روحیه ای  نمی توان به دریا  زد ،  دستور برداشتن لنگر داده می شود  و هم زمان  ناخدا  با چند نفر از جاشوان قدیمی  ، پا ها را بر سطحه  لنج ( عرشه )  می کوبند و دستها  در هوا به حرکت در می ایند  و صدای  چاکه ( دست زدن)   فضای دیگری بر لنج  حاکم می کند ،

            چیکنگا    با با چیکنگا         ور شو    ورشو     چیکنگا  

           چیکنگا    با با     چیکنگا      ور شو    ورشو      چیکنگا

حالا همگی جواب  می دهند ، لنگر بال کشده شده و همه دستها  چاکه می شوند  ، دهلها نیز به صدا در امده اند ، صالح ، عبدلرحمان و ممدو هم غرق  چاک زدن و  حواب دادن هستند  چیکنگا  با با  چیکنگا      ور شو ور شو  چیکنگا       شوق سفر  بر فضای لنج  حاکم  می گردد

دستور بر کشیدن باد بانها نیز داده می شود ،

کلی ورشو  خلیلو سریا   ورشو ورشو  خلیلو سریا    ، این اوازها  به همراه  چاکه  و دهل،  لنج را راهی سفر یک ساله می کند   ، این نغمه ها و اوازها   صدها  و شاید هزاران سال است که   دریا نوردان و ساحل نشینان  جنوب ایران   ، به همراه کار  و سفر  ، سر می دهند و بخشی از موسیقی این دیار تشکیل می دهند .

چاک و چاکه زدن  نقش مهمی در موسیقی  جنوبی دارد  در بعضی مواقع  فقط دست زدن به همراه  اواز جمعی ، خود به تنهای  ساعتها  مجلس را گرم می کند .  اشعار موسیقی کار اکثرا کوتاه هستند و بارها تکرار  می گردند ، یک نفر که صدای رسای دارد  هر دفعه یک بند شعر با صدای مختلف می خواند و بقیه ان را تکرار می کنند  .  چاکه ( دست زدن)   امروزه بعنوان  نمودی از موسیقی جنوب شناخته شده است و از ان در مجالس مختلف استفاده  می کنند .

 

 

* در استان هرمزگان  وفتی داماد به خانه عروس می بردند می گفتند یک جا  شده . چون رسم بود که داماد  مدت یک هفته مهمان  خانواده عروس  باشد  و به همین خاطر جحله عروسی هم در خانه عروس بر پا می کردند.

** کوون ، اطاقک لنج

***  ولیت ، بچه های جوانی که  برای جاشو شدند در لنج شروع به کار می کردند 

**** سلیدان  ، اشپزخانه  لنج

 

 

   صید مروارید و نقش مهم ان در اقتصاد  منطقه باعث شده بود که در گذشته  نه چندان دور هزاران  نفر در این بخش مشغول به کار باشند ، صید مروارید کارطاقت فرسایی بود و غواصان بیش از چهارده ساعت باید غوص می کردند   در چنین شرایتی  برای غلبه بر فشار  کار  همیشه چند نفر در لنج بودند که با نواختن بر دهل ها و سردادن اواز جمعی غواصان را برای غوص بعدی اماد ه می کردند . نوشته پائین اشاره است به نقش صید مروارید و موسیقی صید وتاثیرات این نوع موسیقی بر موسیقی محلی کشورهای حاشیه خلیج فارس .

Songs of the Pearl Divers

[Khaliji music encompasses traditional folkloric music—with its blend of Bedouin, Persian, Indian and African elements—as well as classical forms such as mawwal and sawt, and now electric pop music.  Starting with the folkloric realm, one of the most fascinating genres is pearl diving songs.  Pearl diving songs are found in Bahrain, Kuwait, Qatar, and Abu Dhabi, but Bahrain is center of the diving and the songs.  Once the island nation’s most important industry, diving was in decline even before oil was discovered in 1932.  Bahrain had 1500 pearl diving boats in 1833, just 340 in 1934.  But before that, tradition seems to go back some 4000 years.  Pearl divers included Africans (originally slaves) as well as Indians and Sri Lankans.  And that complex legacy is audible in the powerful, hypnotic music that survives today.]

 به کسانی  که در لنجهای مخصوص صید مروارید  اواز می خواندند    nahhams  می گفتند،

گرچه امروزه دیگر از نهامس های پیشین خبری نیست  و لی ریتمها و اوازهای انان در  موسیقی منطقه بخوبی می توان دید . 

             

موسیقی هرمزگان   ،موسیقی ، کار و تلاش است ، از صید مروارید می گوید ، از سفر به سر زمینهای دور دست می گوید ، از دریای نیلگون و ماهها دریانوردی می گوید ، از غم دوری و از شادی  می گوید . موسیقی هرمزگان اواز زندگی ساحل نشینان جنوب است ـ 

موسیقی زار - رزیف خوتنی و مولودی  در نوشتهای بعدی با هم   مرور می کنیم . 



طراح:سیاورشن

عناوین آخرین یادداشت ها

هرمزگانیها: