مولودی ، رزیف خوانی و شمشیر بازی

 ارتباط تجاری ، سیاسی* ، مذهبی  منطقه شمالی  تنگه هرمز با قسمتهای جنوبی  ان باعث گشته که در منطقه شکل خاصی  از موسیقی  پدید بیاد  که  از لحاظ فرم و محتوا مشکل بتوان انها را از هم  جدا نمود. مولودی ، مراسم رزیف ، شمشربازی و لیوا  بخشی از این موسیقی  می باشند که در قسمت شمالی شمالی و جنوبی  تنگه هرمز  تقریبا  شبیح هم اجرا می گردند . متاسفانه بعضی از افراد که با فرهنگ و تاریخ این منطقه اشنا نیستند،  این نوع موسیقی با توجه به شکل اجرای ان و پوشش  نوازندگان  ، ان را موسیقی عربی و یا مختص به عربهای منطقه  می دانند  در صورتی که  این نوع موسیقی با توجه به قدمت ان و اشتراک فرهنگی مردم منطقه  ، باید ان را موسیقی  نواحی  تنگه هرمز  نامید ، زیرا در این نوع موسیقی ، یا مراسم ، شما  شاهد  حضور عناصری از فرهنگ ایرانی ، عربی ، افریقایی و هندی هستید که سالیان دراز در کنار هم زیسته اند . 

 مولود و مولودخوانی

                               گروه  شام ** در لند ن  -موسیقی به سبک  مولودی               

این  نوع مراسم   که  در گذشته بیشتر به مناسبت تولد حضرت  محمد  در منطقه  برگذار می شود و بیشتر با خواندن اشعاری از   کتاب بر زنجی ( برزنگی )  و اشعاری در ذکر  نبی  مراسم ادامه  پیدا  می کرد و در بعضی شهرها با نواختن  دف ( دایره ) این مراسم  به اوج خود می رسید . بعد از انقلاب  با توجه به محدودیتهای که برای  اجرای مراسم عروسی  ایجاد کرده بودند و مخارج زیاد یک عروسی به سبک گذشته  و از طرفی حاکم شدن  جو مذهبی در جامعه ، در بعضی از خانواده ها  مراسم عروسی به مولود  خوانی در شب عروسی  محدود  گردید . اما همین مسله هم باعث گشت که فرم  مولود خوانی   تعغیرکند و بیشتر به یک مراسم  شادی نزدیک باشد تا صرفا  یک مراسنم مذهبی ، به کار گیری  چندین نوازنده  حرفه ای  دف و استفاده  از اشعار و نواهای  ریتم دار  همراه با حرکت  بدن  و  ایجاد گروه  ثابت و حرفه ای  مولود خوان ، شکل جدیدی از  موسیقی عرفانی  در منطقه  پدید اورده که  حتی بر روی بعضی از خوانندگان  پاپ هرمزگانی بی تاثیر نبوده است. در محله سورو  تا قبل از انقلاب  استفاده از دف در مراسم مولود خوانی مرسوم نبود  ولی  طی چند سال گذشته  گروه  نیمه حرفه ای  از نوازندگان  دف در مراسم  عروسی که بصورت مولود خوانی برگزار می گردد ، حضور ثابت و فعالی دارند .  

                                       اجرای  مراسم   مولود خوانی در  سلخ - جزیره قشم

  مراسم رزیف خوانی

رزیف و رزیف  خوانی    را می توان  موسییقی سفر نامید زیرا  تمامی اشعار این مراسم به نحوی بازگو کننده   ، یک سفر دریای و یا حوادثی که در طول سفر با ان روبرو شده اند ، امروزه بصورت خیلی  محدودی  در بعضی شهرهای هرمزگان به مناسبتهای خاصی   شاهد برگذاری این نوع  مراسم هستیم ، بندر کنگ ، لافت، سلخ و جزیره  لارک از جمله این  شهرها  می باشد . در جزیره لارک  در مراسم  عروسی ها و  روز عید قربان و عید فطر ، مراسم رزیف خوانی به همراه شمشیر بازی  کما کان اجرا می گردد .  در بندر کنگ و شهرهای  لافت و سلخ در جزیره قشم  مراسم رزیف بدون شمشیر بازی می باشد .

در مراسم رزیف  معمولا   چندین دهل نواز در  وسط  قرار دارند و   در دو طرف دهل نوازان  دو دسته ده نفری  ( این تعداد می تواند بیشتر یا کمتر باشد ) قرار دارند که به همراه نوازندگان دهل به جلو یا عقب حرکت می کنند . یک گروه  شعری را می خوانند و گروه بعدی   جواب می دهند .  اکثر این اشعار به زبان عربی است و لی بعضی جملات فارسی و  سواحلی هم  در بین اشعار به چشم می خورد . بعضی وقتها  داستان سفر یک لنج در یک سال بخصوص از پتدای سفر تا به اخر  بصورت شعر خوانده می شود  . در کودکی بارها  شاهد اجرای این مراسم  در جزیره لارک بوده ام و  همیشه ارزو داشتم زودتر بزرگ شوم تا بتوانم  در وسط گروه  دهل بزنم  و یا بجای شمشیر چوبی شمشیر اصلی بدست گیرم و رقص شمشیر  کنم ، از ان روزها  نزدیک به  چهار دهه می گذرد ولی بیاد ان روزها گهگاهی  بادبان خیال بر می کشم  و به همرا  گروه رزیف خوان لارکی  به اقیانوس  بی انتهای  رویاهایم  سفر می کنم  .

                                             شمشیر بازی  در مراسم  رزیف - جزیره  لارک

      ریتم  نواختن دهلها معملا  تندو یکنواخت می باشند  و  خیلی کم  ریتمها عوض می شوند مگر  اینکه خود  داستان  تعغیر کرده باشد .  در کشورهای هاشیه  جنوبی خلیج فارس بخصوص  کشورهای نزدیک به تنگه هرمز  شکل مراسم رزیف  چندان تفاوتی با  اجرای این مراسم در هرمزگان ندارند ، در شهرهای خصب و کمزار  ( عمان ) رزیف به همراه  شمشیر بازی می باشد .    

 *تسلط دولت خودمختار  هرمز بر اکثر مناطق شمالی و جنوبی تنگه هرمز و بعدها تسلط  حاکمان  مسقط  بر شهرهای شمالی تنگه هرمز  ، با عث پدید امدن فرهنگ مشترکی بین مردم این مناطق گشته است .

** برای شنیدن کارهای گروه شام  اینجا کلیک کنید

-   پست بعدی بلاگ سورو  در باره موسیقی زار و  لیوا خواهد بود